در جدول زیر لیست حدودی پرفروش‌ترین سایزهای فلنج موجود در انبار تجهیزکاران رایکا را مشاهده می‌کنید. (قیمت‌ها بر اساس آلیاژ 304 و کلاس 150 می‌باشند).

(برای سایزهای بالاتر تا 24 اینچ و کلاس‌های خاص تماس بگیرید)

 

 

انتخاب نوع صحیح فلنج برای جلوگیری از نشتی و هزینه‌های تعمیرات حیاتی است. در ادامه پرکاربردترین مدل‌هایی که می‌توانید از ما تهیه کنید را بررسی می‌کنیم:

۱. فلنج گلودار جوشی (Weld Neck Flange)

این مدل که به خاطر “گردن” بلند و مخروطی شکلش شناخته می‌شود، ایمن‌ترین نوع فلنج برای فشارهای بالا و دماهای نوسانی است. گردن مخروطی باعث انتقال تنش از فلنج به لوله می‌شود.

• روش اتصال: جوش لب‌به‌لب (Butt Weld).
• کاربرد: خطوط بخار، نفت و گاز و سیالات پرفشار.

 فلنج‌های گردن جوشکاری به راحتی از طریق توپی مخروطی بلندشان که به تدریج به ضخامت دیواره لوله یا اتصال می‌رسد، قابل تشخیص هستند.
توپی مخروطی بلند، تقویت‌کننده مهمی برای استفاده در کاربردهای مختلف شامل فشار بالا، دمای زیر صفر و/یا بالا فراهم می‌کند. انتقال نرم از ضخامت فلنج به ضخامت دیواره لوله یا اتصال که توسط مخروط انجام می‌شود، در شرایط خمش مکرر ناشی از انبساط خط یا سایر نیروهای متغیر بسیار مفید است.
این فلنج‌ها به گونه‌ای سوراخکاری می‌شوند که با قطر داخلی لوله یا اتصال جفت شونده مطابقت داشته باشند، بنابراین هیچ محدودیتی در جریان محصول وجود نخواهد داشت. این امر از تلاطم در محل اتصال جلوگیری کرده و فرسایش را کاهش می‌دهد. آنها همچنین توزیع تنش عالی را از طریق توپی مخروطی فراهم می‌کنند و به راحتی برای تشخیص نقص رادیوگرافی می‌شوند.این نوع فلنج با یک جوش V شکل با نفوذ کامل (جوش لب به لب) به لوله یا اتصال جوش داده می‌شود.

 

 

فلنج گلودار جوشی (Weld Neck Flange) ۱. فلنج گردن جوشی ۲. جوش لب به لب ۳. لوله یا اتصال

 

۲. فلنج کور استیل (Blind Flange)

برخلاف سایر فلنج‌ها، فلنج کور هیچ سوراخی در وسط ندارد. وظیفه آن مسدود کردن انتهای خط لوله، شیرآلات یا دهانه مخازن تحت فشار است.

• مزیت: امکان باز کردن آسان خط برای تمیزکاری و بازرسی.
• نکته مهم: تنش وارد شده به فلنج کور در مرکز آن بسیار زیاد است، لذا کیفیت آلیاژ در اینجا بسیار مهم است.

فلنج‌های کور بدون سوراخ ساخته می‌شوند و برای خالی کردن انتهای لوله‌ها، شیرها و دهانه‌های مخازن تحت فشار استفاده می‌شوند. از نظر فشار داخلی و بارگذاری پیچ، فلنج‌های کور، به ویژه در اندازه‌های بزرگتر، پر تنش‌ترین انواع فلنج هستند.
با این حال، بیشتر این تنش‌ها از نوع خمشی در نزدیکی مرکز هستند و از آنجایی که قطر داخلی استانداردی وجود ندارد، این فلنج‌ها برای کاربردهای دمای فشار بالاتر مناسب هستند.

۱. فلنج کور ۲. پیچ و مهره (استود بولت) ۳. واشر ۴. سایر فلنج‌ها

۳. فلنج اسلیپون یا روکار (Slip-on Flange)

این فلنج روی لوله می‌لغزد (Slip) و سپس از داخل و بیرون جوش داده می‌شود.

• مزیت: نصب آسان‌تر نسبت به گلودار (چون نیاز به برش دقیق لوله نیست) و قیمت مناسب‌تر.
• کاربرد: فشارهای پایین و متوسط (معمولاً کلاس 150).

استحکام محاسبه‌شده‌ی یک فلنج اسلیپ‌آن (Slip-On) تحت فشار داخلی، تقریباً دو‌سوم استحکام فلنج‌های گردن‌جوشی (Welding Neck) است، و عمر خستگی (Fatigue Life) آن نیز حدود یک‌سوم عمر نوع گردن‌جوشی می‌باشد.

اتصال فلنج به لوله با دو جوش گوشه (Fillet Weld) انجام می‌شود — یکی در سمت بیرونی و دیگری در سمت داخلی فلنج.

مقدار X که در تصویر نشان داده شده است، تقریباً برابر است با:

ضخامت دیوارهٔ لوله + ۳ میلی‌متر.

وجود این فاصله ضروری است تا در هنگام انجام عملیات جوشکاری، سطح آب‌بندی فلنج آسیب نبیند.

یکی از معایب این نوع فلنج آن است که از نظر اصول ساخت، ابتدا باید لوله جوش شود و سپس اتصال (فیتینگ) مونتاژ گردد. به عبارت دیگر، ترکیب مستقیم فلنج با زانویی (Elbow) یا سه‌راهی (Tee) امکان‌پذیر نیست، زیرا این اتصالات انتهای صاف و مستقیمی ندارند که بتوانند به‌طور کامل در داخل فلنج اسلیپ‌آن وارد شوند.

 

 

Slip On Flange → فلنج اسلیپ‌آن Fillet Weld Outside → جوش گوشه در قسمت بیرونی Fillet Weld Inside → جوش گوشه در قسمت داخلی Pipe → لوله

۴. فلنج دنده‌ای (Threaded Flange)

بدون نیاز به جوشکاری! این فلنج‌ها دارای رزوه داخلی هستند و روی لوله‌های رزوه‌دار بسته می‌شوند.

• کاربرد: محیط‌هایی که جوشکاری در آن‌ها خطرناک است (مثل مناطق قابل اشتعال) یا برای سایزهای کوچک.

فلنج‌های رزوه‌ای (Threaded / Screwed Flanges) در شرایط خاص مورد استفاده قرار می‌گیرند که مهم‌ترین مزیت آن‌ها، امکان اتصال به لوله بدون نیاز به جوشکاری است.

در برخی موارد، جوش آب‌بندی (Seal Weld) نیز به‌صورت تکمیلی در کنار اتصال رزوه‌ای به کار می‌رود.

اگرچه این نوع اتصالات هنوز در اغلب سایزها و کلاس‌های فشاری موجود هستند، اما امروزه اتصالات رزوه‌ای تقریباً به‌طور انحصاری در سایزهای کوچک لوله مورد استفاده قرار می‌گیرند.

یک فلنج یا اتصال رزوه‌ای برای سیستم‌های لوله‌کشی با ضخامت دیواره کم مناسب نیست، زیرا ایجاد رزوه روی لوله‌های نازک امکان‌پذیر نمی‌باشد.

بنابراین، باید از لوله‌هایی با ضخامت دیواره بیشتر استفاده شود.

اما منظور از «ضخامت بیشتر» دقیقاً چیست؟

مطابق با راهنمای پایپینگ ASME B31.3:

در مواردی که لوله فولادی رزوه می‌شود و برای سرویس بخار با فشار بالاتر از 250 psi یا برای سرویس آب با فشار بالاتر از 100 psi و دمای آب بیش از 220 درجه فارنهایت مورد استفاده قرار می‌گیرد،

لوله باید بدون درز (Seamless) بوده و ضخامت آن حداقل معادل Schedule 80 مطابق استاندارد ASME B36.10 باشد.

 

Threaded Flange → فلنج رزوه‌ای Thread → رزوه Pipe or Fitting → لوله یا اتصال (فیتینگ)

 

 5. فلنج لپ جوینت (Lap joint Flange)

فلنج‌های لپ‌جوینت (Lap Joint Flanges) از نظر ابعادی، تمام مشخصات مشترک سایر فلنج‌های ذکرشده را دارند، با این تفاوت که فاقد سطح برجسته (Raised Face) می‌باشند و همواره به‌همراه یک Lap Joint Stub End (لب‌استاب لپ‌جوینت) مورد استفاده قرار می‌گیرند.

این فلنج‌ها از نظر ظاهری تقریباً مشابه فلنج‌های Slip-On هستند، با این استثناء که در محل تلاقی سطح فلنج و قطر داخلی (Bore) دارای یک انحنای شعاعی (Radius) می‌باشند تا قسمت لبه‌دار Stub End را در خود جای دهند.

توان نگهداری فشار در این نوع فلنج‌ها اندک بوده و در بهترین حالت تفاوت قابل‌توجهی با فلنج‌های Slip-On ندارد، و عمر خستگی مجموعه تنها حدود یک‌دهم عمر خستگی فلنج‌های گردن‌جوشی (Welding Neck) است.

این فلنج‌ها در تمام محدوده‌های فشاری قابل استفاده بوده و در تمامی سایزها در دسترس می‌باشند.

فلنج لپ‌جوینت روی لوله سُر می‌خورد و به لوله جوش یا به‌صورت مکانیکی متصل نمی‌شود.

فشار پیچ‌ها از طریق فشرده شدن فلنج به پشت لبه Stub End (Pipe Lap) به گسکت منتقل می‌گردد.

فلنج‌های لپ‌جوینت دارای مزایای ویژه‌ای هستند، از جمله:

• قابلیت چرخش آزاد فلنج حول لوله که موجب سهولت در هم‌راستاسازی سوراخ‌های پیچ فلنج‌های مقابل می‌شود.
• عدم تماس فلنج با سیال داخل لوله که در بسیاری از موارد امکان استفاده از فلنج‌های ارزان‌قیمت فولاد کربنی را در کنار لوله‌های مقاوم به خوردگی فراهم می‌سازد.
• در سیستم‌هایی که دچار سایش یا خوردگی سریع می‌شوند، امکان جداسازی و استفاده مجدد از فلنج‌ها وجود دارد.

 

 

۱. فلنج لبه‌دار ۲. انتهای اتصال (Stub End) ۳. جوش لب به لب (Butt Weld) ۴. لوله یا اتصال

 

 

تفاوت فلنج استیل 304 و 316؛ کدام را بخریم؟

یکی از سوالات پرتکرار مشتریان تجهیزکاران رایکا این است که کدام آلیاژ برای کار ما مناسب‌تر است؟

• استیل 304 (SS304): این آلیاژ استانداردترین نوع استیل است (معروف به ۱۸/۸). برای محیط‌های معمولی، رطوبت هوا و آب شیرین عالی است. اگر در محیطی هستید که اسید یا کلر زیاد وجود ندارد، هزینه اضافی نکنید و همین ۳۰۴ را بخرید.
• استیل 316 (SS316): این آلیاژ دارای عنصر مولیبدن است. مولیبدن مقاومت فلنج را در برابر خوردگی ناشی از کلراید (آب شور دریا)، اسیدها و محیط‌های صنعتی خشن به شدت بالا می‌برد. برای صنایع دارویی و شیمیایی، پیشنهاد ما قطعا ۳۱۶ یا ۳۱۶L است.

کلاس‌های فشاری و استانداردها

فلنج‌ها بر اساس فشاری که تحمل می‌کنند دسته‌بندی می‌شوند. ما در تجهیزکاران رایکا طبق دو استاندارد اصلی محصولات را ارائه می‌دهیم:

1. استاندارد ASME B16.5 (کلاس‌ها): شامل کلاس‌های 150، 300، 600، 900، 1500 و 2500. (پرکاربردترین در ایران کلاس 150 و 300 است).
2. استاندارد DIN (فشار PN): شامل فشارهای PN10, PN16, PN25, PN40. این استاندارد معمولا با استاندارد ابعادی اروپا شناخته می‌شود.

نکته فنی: توجه کنید که سوراخ‌کاری فلنج کلاس 150 با فلنج PN16 متفاوت است و نمی‌توانند به هم متصل شوند مگر با تبدیل.

 

🤔 نیاز به مشاوره فنی برای خرید و قیمت فلنج استیل (304 و 316) دارید؟